Alternative content

Càng lúc người ta càng hiểu ra rằng mạng Internet có vai trò như thế nào đối với đời sống ở mọi khía cạnh. Các tiện ích thì không cần phải nhấn mạnh, nhưng đi cùng với đó, các vấn đề tiêu cực cũng phát sinh liên tục.
Theo quy luật tất yếu, chỉ đến lúc này thì người Việt chúng ta mới quan tâm đến tội phạm mạng, vấn đề càng lúc càng nóng bỏng khi mà nguy cơ mất an toàn mạng lưới thường trực hơn bao giờ hết.
2006: năm của tội phạm mạng
Sẽ là không quá lời khi xem năm nay là năm của tội phạm mạng trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Tội phạm mạng đang phát triển theo xu hướng chuyên nghiệp và phần lớn các hành vi là các tội phạm máy tính (chỉ xuất hiện trên môi trường mạng) chứ không chỉ đơn thuần là các tội phạm có liên quan đến máy tính như trước đây (tội phạm sử dụng máy tính như công cụ thực hiện tội phạm hoặc mục tiêu của tội phạm).
Chiều hướng sử dụng các chương trình hoặc mã độc đang có xu hướng gia tăng. Sâu máy tính, trojan và spyware đã chiếm tới 70% trong tổng số các phần mềm độc hại. Hacker đang chuyển hướng tấn công sang các doanh nghiệp nhỏ vì sự yếu kém trong khâu bảo mật. Ở Việt Nam, năm 2006 có thể được xem là năm khởi động của các hành vi vi phạm trên mạng và đánh dấu bởi hàng loạt vụ phát tán virus made in Việt Nam cũng như một số vụ tấn công của hacker.
Theo con số mà VNCERT đưa ra, chỉ riêng đầu tuần tháng 9 năm 2006 đã có 1,4 triệu máy tính ở Việt Nam bị nhiễm virus phát tán qua Yahoo! Messenger và có tới 10 virus “nội” liên tiếp phát tán qua Yahoo! Messenger. Tiếp đó là hàng loạt các vụ tấn công vào hệ thống website của các doanh nghiệp như vụ tấn công từ chối dịch vụ Ddos vào web thương mại điện tử của Công ty Việt Cơ, hệ thống máy chủ của Nhân Hòa, VMS Mobifone, VDC.
Nổi cộm nhất trong năm 2006 là vụ ăn cắp thẻ tín dụng quốc tế bị đơn vị điều tra tội phạm công nghệ cao phát hiện và bắt giữ hồi đầu tháng một và gần đây nhất là vụ tấn công vào chodientu.com khiến cho doanh nghiệp phải ngưng hoạt động trong một thời gian và phải từ bỏ hoạt động trên tên miền này. “Các hành vi phạm tội trên môi trường mạng đang có xu hướng gia tăng về số lượng cũng như tính nghiêm trọng và có tính chất chuyên nghiệp hơn” – Luật sư Vũ Thái Hà, người đã dày công nghiên cứu về tội phạm mạng nói với phóng viên.
Hậu quả của hành vi tội phạm mạng gây ra là rất lớn, tuy nhiên, việc xác định mức độ thiệt hại cụ thể cũng như của từng nạn nhân lại là vấn đề không dễ. Cho đến nay chưa có tổ chức nào đứng ra thống kê các thiệt hại do hành vi tội phạm loại này gây ra. Các mức thiệt hại mới chỉ được tính ở dạng ước đoán nên con số không đáng tin cậy. Có một thực tế đáng buồn rằng lâu nay nhiều người vẫn coi hành vi phá hoại của tội phạm mạng chỉ như một trò đùa ác ý, trong khi các hành vi này đáng ra phải lên án và xử lý nghiêm minh.
“Tất nhiên, không phải hành vi xâm phạm an ninh mạng nào cũng xấu. Xấu hay không còn phụ thuộc vào mục đích của người thực hiện hành vi đó. Sẽ là hành vi xấu nếu như người thực hiện nó nhằm mục đích gây thiệt hại cho nạn nhân nhưng có thể được coi là tốt nếu người xâm phạm an ninh mạng thông báo cho chủ thể bị tấn công biết về lỗ hổng bảo mật đó. Tôi nghĩ, vấn đề này không chỉ đơn giản là vấn đề quan điểm của cá nhân hay một tập thể nào. Đó là vấn đề mà pháp luật điều chỉnh và phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan”. Ông Hà nói thêm.
Chưa có thuốc đặc trị?
Đứng trước thực tế này, theo quy luật bình thường thì các cơ quan quản lý Nhà nước, xã hội sẽ đưa ra các chế tài để xử lý, nhất là khi nó đã được coi là tội phạm có ảnh hưởng trực tiếp đến xã hội. Tuy nhiên, chỉ có thể dùng hai từ “thiếu” và “yếu” để chỉ các quy định của pháp luật nước ta trong lĩnh vực này.
Các quy định của pháp luật không đầy đủ nên không thể điều chỉnh được một cách toàn diện đối với các hành vi tội phạm mạng. Nhiều điều khoản đã lỗi  thời; không đủ sức mạnh răn đe, giáo dục tội phạm mạng. Tội phạm mạng có tốc độ phát triển của công nghệ thông tin. Các quy định của pháp luật luôn luôn là “cũ” hơn với những thay đổi trong môi trường công nghệ này.
Tất nhiên, việc sửa đổi bổ sung các quy định pháp luật là cần thiết nhưng việc sửa đổi các quy định của luật ví như Bộ luật Hình sự hay Tố tụng Hình sự chẳng hạn, không thể làm trong một sớm một chiều. Nên chăng, chúng ta nên theo xu hướng của thế giới, khi quy định về những hành vi liên quan tới tội phạm mạng các quy định nên trung lập với công nghệ để có thể dễ dàng áp dụng và ban hành các văn bản hướng dẫn dưới luật.
Tội phạm mạng sẽ phát triển với tốc độ tương đương của tốc độ phát triển thương mại điện tử. Trong những năm tới đây, nền thương mại điện tử của Việt Nam sẽ phát triển rất nhanh. Do đó, các hành vi tội phạm có liên quan tới lĩnh vực này sẽ gia tăng về số lượng cũng như mức độ nghiêm trọng. Nếu chúng ta không có biện pháp xử lý kịp thời, nền thương mại điện tử của nước nhà sẽ khó có thể phát triển.
Công an nhân dân